Danışmanlık hizmetleri kapsamımda ileride olası hukuki uyuşmazlıkların en az düzeye çekilmesine özen gösterilmektedir. Ayrıca hayata geçirilmesi planlanan tasarıların hayata geçirilmesinde hukuki destek sağlamaktayız. Planlama aşamasında hukuki alt yapının sağlanması, kanunların öngördüğü şartları taşıması ve hukuki ihtilaf yaşanmaması adına sizlerle birlikte çalışmaktayız.

Yoğun olarak; işçilik alacakları (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil, ilave tediye, Tis’ ten kaynaklanan alacak davaları vs) işe iade davaları, iş kazaları, meslek hastalıkları, SGK Rücu davaları, sendikal tazminat davaları, sendikal yetki davaları ve toplu iş sözleşmeleri süreçlerinde uzman ekibimiz ile çalışmaktayız.

İş Hukukunun tüm alanlarında bilirkişilik hizmeti vermekteyiz.

Kurumsal firmalar ile beraber yürüttüğümüz süreçlerde, önleyici danışmanlık ve eğitim hizmetleri vermekteyiz. Sözlü ve yazılı çözüm önerileri ve görüş sunmaktayız.

İş sahiplerinin mevcut ve beklenen menfaatlerin korunabilmesi, uyuşmazlıkların oluşmaması kurumsal firmaların ilgili departmanları ile beraber hareket etmekteyiz.

Yani önceden yürürlükte bulunan hükümlere göre bir kişi yararına var olan bir hakkın, sonradan çıkartılan hükümlerle çiğnenememesi, bir kimsenin edinmiş olduğu hakkın onun iradesi dışında elinden alınmaması şeklinde tanımlanabilir. Anayasa Mahkemesi ise kazanılmış hakkı; kişinin bulunduğu statüden ortaya çıkan, tahakkuk etmiş, kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş hak olarak tanımlamıştır.

Bu anlamda İşyeri çalışma koşulları ve uygulamaları, işvereni belirli bir yükümlülük altına sokan, objektif mahiyette hükümler olup kazanılmış hak statüsündedir. Tabi belirtmekte yarar vardır ki; tüm çalışma koşulları kazanılmış hak olarak görülemeyecek her somut olay kendi içerisinde değerlendirmek daha uygun olacaktır.

Bilindiği üzere İş Kanunu m.22/1: “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz.” hükmünü amirdir.

Anılan yasal düzenlemeye göre İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. İşverenin yönetim hakkı; Anayasa ve kanunların emredici hükümlerine, toplu ve bireysel iş sözleşmeleri hükümlerine aykırı olmamalıdır.

Yine 4857 sayılı İş Kanunu 22.maddesi uyarınca, çalışma koşullarında yapılacak bir değişiklik ancak işi tarafından yazılı olarak kabul edilmek, başka bir anlatımla tarafların anlaşmalarıyla gerçekleşebilir.

Buna göre İşyeri uygulaması ile oluşan iş şartı (kazanılmış haklar); işverence, işçi aleyhine olarak tek taraflı değiştirilemez.

Konuya Toplu İş Sözleşmesi hükümleri açısından bakacak olur isek öğreti ve uygulamada kabul edildiği üzere Toplu İş Sözleşmesinin bünyesinde yer alan normatif hükümler yasa ile eşit bir güce sahip olup toplu iş sözleşmesinin hükümlerinin uygulanması, yasanın uygulanmasının ilke ve esaslarına tabidir. Kural olarak hizmet sözleşmesiyle toplu iş sözleşmesine aykırı bir düzenleme yapılması mümkün değildir. İş sözleşmesinde toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler almaktadır.

Taraflarca imzalanan ve halen uygulanmakta olan bir TİS’de son­radan değişiklik yapılması ancak TİS’in taraflarınca ya da yargı kararıyla yapılabilmektedir. Taraflarca yapılan değişikliğin ise kazanılmış hakları zedelemesi de mümkün olmadığı gibi her iki tarafın anlaşmasıyla gerçekleşir. Söz konusu değişikliğin TİS gibi yazılı şekilde yapılması zorunlu olup bu değişiklik TİS’in eki nitelindedir.

Av. Arb. Eftal KARA

Kişiler kendi fotoğraflarını, videolarını paylaşmanın yanı sıra üçüncü kişilerin de bilinçli şekilde görsellerini, seslerini paylaşmaktadır. Bu şekilde sosyal medyada kişisel verilerin işlenmesi, paylaşımda yer alan üçüncü kişinin paylaşıma rızasının olmaması, paylaşımın sosyal medyada yayılması ve yayınlanması, toplumun paylaşıma erişebilmesi kişilik haklarının ihlali sonucunu doğurmaktadır.

Anayasa’nın 20. Maddesine göre; “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.” denilmektedir. Aynı zamanda Türk Medeni Kanunu ile kişilik hakları tanımlanmıştır. 2016 yılında ise Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile bilhassa ırk, sağlık, cinsel hayat gibi bilgiler kişiye ait hassas veri olarak ifade edilmiş ve hukuki korumaya alınmıştır.

Nitekim Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 27/04/2021 tarihli ve 2021/422 sayılı kararda özetle; ilgili kişinin iş yerinde pilates eğitmeni olarak çalıştığı, iş ilişkilerinin sona ermesinden sonraki tarihlerde veri sorumlusunun sosyal medya hesaplarında herkese açık şekilde fotoğraflarını kullanarak paylaşımda bulunduğu, fotoğrafların kaldırılması için başvuruda bulunulduğu ancak ilgili kişinin fotoğraflarının veri sorumlusuna ait bir sosyal medya hesabında paylaşıldığı ilgili kişinin rızasının alınmadığı, şikayete konu sosyal medya hesabında ilgili kişinin fotoğraflarını yayınlanmaya devam ettiği, hesaptan kaldırmadığı, kişinin fotoğrafının net şekilde seçilebildiği değerlendirilerek, veri sorumlusunun sosyal medya hesabında bulunan ilgili kişiye ait tüm fotoğrafların kaldırılması ve kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi hakkında yönetmelik hükümleri uyarınca işlem yapılması ve işlem sonucundan kurula bilgi verilmesine ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

Yukarıda izah edildiği ve ilgili kararda da yer aldığı üzere, üçüncü kişilerin hukuka uygun rızasının olmaması halinde görüntü, ses, videolarının veyahut kişisel veri olarak açıklanan bilgilerinin paylaşılması hukuka aykırı işlem olarak değerlendirilecektir. Veri ihlali halinde kurul tarafından idari para cezasına hükmedilebileceği gibi kişisel verileri ihlal edilenin genel hükümlere göre tazminat isme haklarının saklı olduğunu da unutmamak gerekir.

Av. Nazife Simge YAĞMUR

Nitekim, kanunun 1. Maddesinde de bu durum açıkça izah edilmiş, kişilerin başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemektir denilmektedir.

Kişisel Veri Nedir?

Kişisel veri, kişinin kimliği belirli veya belirlenebilir olmasını sağlayan her türlü bilgidir. Bu kapsamda; isim, özgeçmiş, kimlik numarası, telefon numarası, ev adresi, fotoğraf gibi veriler kişisel veri kabul edilmektedir. Kişinin açık ve hukuka uygun rızası olmaksızın kişisel verilerin işlenmesi mümkün değildir.

Özel Nitelikli Kişisel Veri Nedir?

Kişilerin ırkı, etnik kökeni, sisyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkumiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili veriler ile biyometrik ve genetik veriler özel nitelikli veri olarak kabul edilmektedir.

Özel nitelikli kişisel veriler yalnızca hukuka uygun olarak verilmiş açık rıza ile işlebilse de ancak Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nda sayılan sınırlı hallerde işlenebilmektedir. Ayrıca özel nitelikteki kişisel verilerin ihlal edilmesi daha ağır yaptırımları doğurmaktadır.

Aydınlatma Yükümlülüğü Nedir?

Kanun uyarınca; ilgili kişilerin verilerinin kim tarafından, hangi amaçlar ve hukuki gerekçeler ile işleneceğini, kimlerle paylaşılabileceği hususlarında bilgi edinme hakkına sahiptir. Bu amaçlar ile aydınlatma yükümlülüğü veri sorumlusunun görevi kabul edilir.

Veri Sorumlusu Kimdir?

Veri Sorumlusu veya veri işleyen kanuna göre; kişisel verilerin işlenme amacını, usul ve esaslarını belirleyen kişidir.

Buna göre; kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorum olan gerçek veya tüzel kişidir. Tüzel kişiler, kişisel verileri işleme fiilinde “veri sorumlusu” olup hukuki sorumluluk da tüzel kişinin şahsında doğacaktır. Bu bakımından kamu hukuku tüzel kişileri ile özel hukuk tüzel kişileri arasında bir farklılık bulunmamaktadır.

Kişisel Verilerin Silinmesi/Yok Edilmesi/Anonimleştirilmesi Nedir?

Kişisel verilerin usule uygun şekilde işlenmesine rağmen, işlemeyi gerektiren hallerin ortadan kalkması halinde bu veriler re’sen veya ilgilinin talebi doğrultusunda veri sorumlusu tarafından silinir, yok edilir veya anonim hale getirilir.

Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi Ve Anonim Hale Getirmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümleri  uyarınca; veri sorumlusu imha edilen kişisel verilere kullanıcıların erişememesi için gerekli idari ve teknik tüm önlemleri almak zorundadır.

Av. Nazife Simge YAĞMUR

Yapay zekanın günlük hayatımızı kolaylaştırdığı su götürmez bir gerçek iken bu ve benzeri teknolojilerin hukuken de tartışılması gerekmektedir.

Evlerimizde kullandığımız aletlerden ziyade yapay zekanın belirli alanlarında hali hazırda hukuki bir statünün belirlenemediğini belirtmekte yarar vardır. Yapay Zeka ve buna bağlı geliştirilen uygulamalar hukuk dünyasında öncelikle hızlı bir tarama yetisini, planlama, hatırlatıcı gibi birçok kişinin de işine yarayacak beraberinde getirdi.

Ancak son zamanlarda sıkça kullanılan ChatGPT gündelik hayatı kolaylaştırmanın da ötesine geçmekte ve doğruluğu garanti olmayan bilgiler sunan sanal bir sohbet modeli oluşturmaktadır.

ChatGPT, yapay zeka ile geliştirilen pek çok dili konuşabilen bir sanal robottur. Hukuk, matematik, tarih, coğrafta, sanat, tıp gibi alanlarda bilgi sahibi olan ChatGPT, kullanıcıların sorularına yanıt vermektedir.

Kullanıcıların bazılarının ChatGPT’ye belirli konularda metin yazdırması var olan metinleri geliştirmek amacı ile kullanması akıllara Fikri Sınai Hakların nasıl korunacağı düşüncesini getirmektedir. Fikri mülkiyet kapsamında ChatGPT’nin üretmiş olduğu ürünler, günümüzde fikri hukukuna göre eser anlamı taşıyamayacaktır. Yapay zeka eser şartlarından olan kişinin husuiyetini taşımadığından hak sahibi olamayacaktır. Zira ürünün telif hakkının kime ait olduğu da belirlenememektedir.

Fikri Mülkiyet Hukuku haricinde yapay zekanın, kişisel verilerin korunması konusunda da ciddi eksikleri olduğu su götürmez bir gerçektir. Zira ChatGPT, kullanıcının talep ettiği konular veyahut yönelttiği sorular hakkında bilgi toplayarak bunları bir içerik halinde kullanıcısına sunmaktadır. Bu içeriklerin etik veya ahlaki olup olmamasının bir önemi yapay zeka açısından bulunmamaktadır.

Nitekim, birçok ülke tarafından bu gelişmelerin doğurabileceği hukuki sorunlara yönelik yaptırımlar gündeme alınmaya başlandı. Günümüzde insanların hayatını kolaylaştırmak üzere ortaya çıkan bu teknolojik gelişmelerin, insanların temel haklarını ihlal edebilecekleri düşünülmektedir.

Av. Nazife Simge YAĞMUR